Prentsa oharra
2026
2026ko maiatzaren 12a
NILSAk Tuterako araztegiari buruzko buloen kanpaina desmuntatu du, eta proiektu tekniko kaudimenduna, % 100eko segurua eta eraginkorra defendatu du

Iruñerriak, Nafarroako lohien % 60 hartzen duenak, 20 urte daramatza tratamendu bera arazorik gabe erabiltzen
Tuterako araztegiari buruzko desinformazio-kanpaina abian jartzeak behartzen du NILSA sozietate publikoa, Nafarroako bigarren herriko araztegiaren arduraduna, kanpaina horretan jasotako baieztapenak gezurtatzera. Udalak kanpo-komunikazioko enpresa bati kontratatuta, kanpainak datu okerrak, informazio partzialak eta okerrak ditu, eta, beraz, informazioa baino gehiago buloen kanpaina da.
Tuterako araztegiak (Cascante, Murchante eta Fontellasi ere ematen die zerbitzua) Nafarroako lohien % 26 tratatzen ditu dagoeneko: % 16 berezko eremuari dagokio eta % 10 Cintruenigo, Corella, Fitero, Monteagudo eta Cortesetik dator. Horrek esan nahi du kudeatzen ari dena baino % 14 gehiago soilik tratatuko lukeela etorkizunean, kanpainak eragiten dituen arazorik gabe. Nafarroako lohien beste % 60 Iruñerrian sortzen da, Iruñerriko Mankomunitateak kudeatzen ditu Arazuriko araztegian duela hogei urtetik, eta ez dute kanpainak erabilitako mehatxurik. Existitzen ez direlako.
Tuterako instalazioak tratatzen dituen lohien % 30 nekazaritzako elikagaietatik datoz, araztegiak inguruko industriei ematen baitie zerbitzua. Sailkapenari dagokionez, legearen arabera, lohiaren izena, kanpainan etengabe "kaka" (gaztelaniazko “mierda”) deitzen dena, hondakin ez-arriskutsua da, LER 190805 kodea duena: hiriko hondakin-uren tratamenduko lohiak. Eta halakotzat tratatzen du NILSAk: ez arriskutsua eta oso baliogarria. Osasun publikoaren benetako arriskua ez tratatzea litzateke.
Instalazioaren distantziari dagokionez, Googlen (Earth edo Maps) egiazta daiteke ez direla 800 metro, kilometro eta erdi baino gehiago dela. Instalazioak 20 urte baino gehiago daramatza leku berean kokatuta, urak har dezakeen eremu batean, araztegi guztiekin, Ebroko ardatzeko guztiekin bezala.
Igerileku olinpikoak
Bestalde, Tuterako Udalaren kanpainak igerileku olinpikoa aukeratu du neurri unitate gisa, segurtasun neurrien adierazgarri. Zalantzak edo alarmismoa sortzeak azpiegitura publikoen sinesgarritasuna higatzen du; azpiegitura hauek segurtasun-araudi zehatzak dituzte, eta herritarrei eta inguruko industriei zerbitzua ematen diete.
Bestalde, egunero ez lirateke 460.000 kilogramo lohi iritsiko araztegira, 252.400 baizik, eta horietatik 93.500 kilogramo baino gehiago ekoizten ditu Tuterak. Hau da, egunean 6 edo 7 kamioi iritsiko dira.
Tokiko ekonomiarako onura
Ustezko arrisku ekonomikoari erantzuteko, komeni da gogoraraztea tratatutako lohiak urtean 800.000 euro inguru aurreztuko lituzkeela nekazarientzako ongarri gisa. Izan ere, etengabeko tentsio geopolitikoen ondorioz prezioak gora egiten ari diren testuinguru batean – orain, Ormuzeko itsasartea –, ongarri-iturri hurbil eta segurua da. Beraz, existitzen den eta orain bere onera itzultzen ez den baliabide bati etekina ateratzea dakar (hau da, ekonomia zirkularra sustatzen du), eta erabat araututa dagoen produktu bat erabiltzea (% 100eko asegurua), nekazaritzan erabiltzen dena eta nekazaritzak ordaintzen duena (Arazurin, urrutira joan gabe).
Eta, azkenik, sortzen diren edo erabiliko diren hondakinen % 100 tratatzearen alde dago ekonomia zirkularra. Erriberak xurgatzeko ahalmena du, eta produktu ongarriak eduki behar ditu: bertan, lortutako produktuaren % 100 aplikatuko litzateke. Hala ere, gutxieneko lohi kopuru bat behar da balorizazio energetikoa egin ahal izateko: horregatik elkartu behar dira. Eta teknikoki segurua da, ekonomikoki eraginkorra eta operatiboki beharrezkoa, Nafarroan horrelako bigarren azpiegitura handienean egitea, Arazurin Iruñerrirako egin den bezala .
