Prentsa oharra

2025

2025eko ekainaren 27a

Uraren kudeatzaile nazional handienak, NILSArekin eta Iruñerriko Mankomunitatearekin batera, erronka hidrikoak aztertu ditu Baluarten egindako jardunaldietan

Óscar Chivite

Atzo eta gaur Espainia osoko ia ehunka ur-adituk uraren zikloari buruz eztabaidatu dute Baluarten. IDEAS25 jardunaldiak bi urtean behin egiten dira, eta DAQUASek antolatzen ditu. Estatuan erreferente den hiri-uraren elkartea da eta hornikuntzan eta saneamenduan artatutako biztanleriaren % 80 ordezkatzen du. Gainera, Uraren Batzorde Nazionaleko eta Espainiako Udalerrien eta Probintzien Federazioko kide ere bada. 

Ekitaldia hiru gai-multzotan egituratu da (legedia, berrikuntza digitala eta kontzientziazioa), eta NILSA sozietate publikoak, Nafarroako Gobernuko Lurralde Kohesiorako departamentuari atxikitakoak, eta Iruñerriko Mankomunitateak elkarlanean antolatu dute.  Hain zuzen ere, elkarlaneko izaera nabarmendu da, hiru gobernu-mailatan (zentrala, autonomikoa eta tokikoa) lan egiten baita, erakunde publikoekin zein enpresa pribatuekin; bai eta ikerketaren, garapenaren eta berrikuntzaren aldeko egindako apustua ere, DAQUASen I+G+bko zeharkako taldea izan baita arreta jarri beharreko gaiak aukeratu dituena. Andrea López NILSAko ikertzailea talde horretako idazkari teknikoa da 2023tik, eta topaketa nazional honen bultzatzaileetako bat izan da. 

Egin diren hogei hitzaldiren artean, gaur egun interes publikoa duten gaiak tratatu dira, hala nola uretako kutsatzaileak ezabatzea (antibiotikoak, esaterako), mantenugaiak berreskuratzea (bereziki fosforoa eta nitrogenoa), edo neutraltasun energetikoa (ur-azpiegiturek elektrizitate asko kontsumitzen dute). 

Gainera, eraldaketa digitalaren arloan, ur-zikloaren digitalizazioko hiru arrakasta-kasu aurkeztu dira: Valentzia, Nafarroa eta Madril (drainatze-sareen kudeaketa). Lehenengo bi kasuetan, PERTEen eragina ebaluatzen da (ekonomia berreskuratzeko eta eraldatzeko proiektu estrategikoak, Europar Batasuneko Next Generation funtsekin lagundutakoak): Valentziako hiriburuan SHINE PERTE gauzatzen ari da, eta Foru Erkidegoan, 2023an eta 2024an emandako digitalizazioko bi PERTEak, 7,99 milioi euroko eta 3,55 milioi euroko balioa dutenak, hurrenez hurren. 

Hitzaldiekin batera, Arazuriko araztegia bisitatu dute. Araztegi hori Iruñerriko Mankomunitateak kudeatzen du, eta hondakin-ura tratatzeko Foru Komunitateko instalaziorik handiena ere bisitatu dute. Bertan, Nafarroako biztanleen % 60ren lohiak ere kudeatzen dira. 

Bestalde, ikerketa-proiektu ugariri buruz hitz egin da, hala nola Thermogas-i buruz. Bertan, NILSAk ez ezik, CEIT-IK4 zentro teknologikoak, Zaragoza eta Bartzelonako unibertsitateek eta GyD Tecnología del Agua enpresak ere parte hartzen dute, eta mantenugaiak nola berreskuratu aztertzea du helburu. NILSAk, azken sei urteetan, ikerketaren arloko proiektu nazional eta europar askotan parte hartzen du, eta urteko azken memoria proiektu horiei eskainia dago, protagonisten bidez azalduta.

Jardunaldiok sozietate publikoak arlo horretan egin duen lanaren amaiera ekarri dute, eta parte-hartze ofizial handia izan dute: Nafarroako Gobernuko Lurralde Kohesiorako kontseilari Óscar Chivite, Toki Administrazioko zuzendari nagusi Jesús Mari Rodríguez, Iruñerriko Mankomunitateko presidente eta kudeatzaile David Campión eta Alfonso Amorena, hurrenez hurren, eta DAQUASeko presidente Jesús Maza.