URAMUGA mugaz gaindiko proiektua Urdazubi/Urdax eta Ainhoa arteko ur-saneamendua hobetzea aztertzen ari da, eta 2026rako hornidura-konexioak ebaluatuko ditu

Frantzia eta Espainia arteko URAMUGA lankidetza-proiektua, Europar Batasunaren POCTEFA 2021-2027 programak finantzatua, azken fasean sartu da, zortzi hilabetetan amaituta egongo diren bi azterlan teknikorekin. Lehenengoak Dantxarinea auzoak (Urdazubi) eta Ainhoak partekatzen duten hondakin-uren saneamendu-sarea nola hobetu aztertuko du, eta bigarrenak, berriz, interkonexioak aztertuko ditu, mugaren bi aldeetan edateko ura banatzeko.     

Proiektu hau 2024ko urtarrilean hasi zen, eta 2026ko abenduan amaituko da. Nafarroako Gobernuko Lurralde Kohesiorako departamentuari atxikitako NILSA arazketa eta saneamenduko sozietate publikoa da proiektuaren buru, eta 3,62 milioi euroko aurrekontua du; Europar Batasunak horien % 65a finantzatzen du (2,35 milioi euro). NILSAz gain, Nafarroa aldetik Bera, Lesaka, Baztan, Urdazubi eta Luzaide/Luzaideko udalek parte hartzen dute bazkide gisa; Communauté d 'Agglomération du Pays Basque (Akitania Berria) da bazkide frantsesa; eta Txingudiko Zerbitzuak – Txingudiko Zerbitzuak S.A. (Giupzkoa/Guipúzcoa) bazkide euskalduna.     

URAMUGAk mugaz gaindiko eremuetan uraren ziklo integralaren kudeaketa partekatua hobetzeko duen helburua betetzeko, NILSAk “Alternativas para la mejora de la red de saneamiento compartida del área fronteriza de Dantxarinea” (Dantxarineko mugako saneamendu-sare partekatua hobetzeko alternatibak) izeneko azterlanari ekingo dio orain, arazo hidraulikoak eta ingurumenekoak konpontzeko, hala nola Nivelle ibaiaren gainezkatzeak euri-jasa handietan. Communauté d 'Agglomération Pays Basque eta Urdazubi/Urdazubiko Udalaren lankidetzarekin, egungo saneamendu-sarearen eta Ainhoa-Dantxaria araztegiaren modelizazioak (instalazioen erreplikak azterketa teorikoa egiteko) sartzea aurreikusi da, hobekuntza-egoerak eta -alternatibak ebaluatzeko, eta horiek proiektu tekniko batean islatuko dira.     

Bestalde, Communauté d 'Agglomération du Pays Basque erakundeak bi eskualdeen arteko edateko uraren hornidura-sarerako egin daitezkeen interkonexioei buruzko azterlana jarriko du abian. Premia hori 2022ko lehorteen ondoren identifikatu zen, eta segurtasun hidrikoari buruzko aldez aurreko azterlan bat egin zen, 2040ko denbora-horizontearekin, klima-aldaketaren testuinguruan dagoen ur-eskasia azpimarratzen duena. 

Azterlan honek barne hartuko dituen sareen interkonexio-puntuek honako udalerri hauek hartzen dituzte: Biriatou, Hendaia, Urrugne, Irun, Sara, Bera, Zugarramurdi, Arnéguy eta Luzaide. Horietako batzuek gainerakoekiko konexio-puntu bat baino gehiago dituzte. Lanean ari diren bitartean, etengabe egongo dira harremanetan udalekin, parte har dezaten, eta datu teknikoak ebaluatuko dira, hala nola altitudeak, hodien diametroak, hodien edukiera, sareen eta gordailuen egoera, eta egungo sistemaren mugak.     

Emaitzek bideragarritasuna berresten badute, Frantziak obrak hasiko ditu elkarri laguntzeko sistema bat jartzeko, mugaz bi aldeetan hornidura bermatzeko gai izango dena, hausturak, akatsak edo lehorteak gertatuz gero.  

URAMUGAren bi urteko ibilbidean, Arizkunen eta Baztango Udalaren erabateko lankidetzarekin hainbat jarduera egin dira: ur-hodia iturburutik herriraino aldatu zen, zuntz-zementuz egina zegoelako eta ihes puntu ugari zituelako. Berria polietilenozkoa da, eta kontagailu digitalak ere baditu. Kontagailu horiek udalerri bereko beste sare batzuetan instalatzea aurreikusten da, ihesak detektatzeko eta kontsumoak kontabilizatzeko, kontrola eraginkorragoa eta berehalakoagoa izan dadin. Uraren zikloa digitalizatzea da datozen urteetan Europar Batasun osoan izango den beste erronka nagusietako bat.

• Urdazubi/Urdax ponpaketa-putzua
• Luzaide/Valcarlos araztegia
• Zugarramurdi araztegia