Arbontzek araztegi berria du, 371.758 euroko inbertsioa egin ondoren

Arbontzek araztegi berria du, eta lehen zeuden bi hobi septikoak ordezkatzen ditu. 2024ko irailean amaitu zen 371.758 euroko inbertsioa egin ondoren, baina proiektua 2021ean aurkeztu zion NILSAk udalari, onar zezan, eta gaur Nafarroako Gobernua 100 biztanletik beherako herriak bigarren mailako tratamenduak dituzten araztegi eta saneamendu sistemekin hornitzeko egiten ari den lanaren adibide gisa bisitatu dute, lehengo hobi septikoak baino askoz ere osoagoak baitira.

Nafarroako Gobernuaren helburua da "Nafarroako herritar guztiek arazketa-sistema ezin hobea izatea, biztanleria-dentsitate txikia alde batera utzita", eta horren adibide da Arbontze, Erromantzatuko Udalari dagokion kontzejuak 48 biztanle erroldatu ditu eta landetxe bat tokiko ekintzailetza gisa. Hala azpimarratu du gaur goizean Toki Administrazioko eta Despopulazioko zuzendari nagusi den Jesús Mari Rodríguezek, Arbontzeko udalbatzarekin eta Nafarroako arazketaren arduraduna den Nafarroako Gobernuko Lurralde Kohesiorako Departamentuari atxikitako sozietate publikoa NILSAko langileekin batera.

Araztegi berriaren aurreko bi hobi septikoak herriaren iparraldean eta hegoaldean zeuden eta Sotomayor eta De las dos canteras sakanetara isurtzen zuten, hurrenez hurren, baina orain, eraitsi egin dira. Bi isurketak bi adarren bidez bateratu dira. PVCz eraiki eta ia kilometro bateko luzera duen adar horiek kolektore bakar batean bat egiten dute.

Instalazioa proba fasean egon da azken lau hilabeteetan, eta eguneko 22,75 metro kubikoko batez bestekoa tratatzeko planteatu da (0,26 litro segundoko). Baina kopuru hori seikoiztu egin daiteke une jakin batzuetan (1,84 litro segundoko). Egoera inprobable horretatik aurrera, lohiz beteko litzateke. Ez du elementu elektromekanikorik; beraz, ez du energia-kontsumorik, eta matxurak izateko aukera asko murrizten da. Gainera, sei hilean behin uraren laginak hartzen dira, uraren kalitatea eta isurtzeko baimena betetzen dela egiaztatzeko.

Gaur bisitatu den araztegiaren soluzioa Imhoff izeneko tanga batean oinarritzen da. Tanga horrek hondakin-ura garraiatzen duen materia organikoa dekantatzeko balio du, eta bertan biltegiratzen da, ondoren erretiratzeko. Jarraian, ura fluxu bertikaleko hezegune artifizial bateraino garraiatzen da, eta han, barruan duen silize-hartxintxar barrena igarotzen da. 100 metro karratuko azalera du, eta 0,8 metroko sakonera. Hezegunearen hondoan drainatze-hodien sare bat jarri da, araztutako ura bildu eta irteera-puntura eramateko.

Horrelako soluzioak ezarri dira dagoeneko antzeko ezaugarriak dituzten beste kokagune batzuetan (populazio-dentsitate txikia, lurraren bertikaltasunaren aprobetxamendua eta hezegunea ondo mantentzeko aukera), hala nola Meotzen, azken bosturtekoan, edo duela hogeita hamar urte eta modu aitzindarian, Garden, non martxan jarraitzen duen uraren arazketan errendimendu bikainarekin.

Azken urteotan, Nafarroako Gobernua, NILSAren eta 2019-2030ko Hiri-erabilerako Uraren Ziklo Integralaren Plan Zuzentzailearen bitartez, lanean ari da oraindik hobi septikoak soilik dituzten biztanleen % 1,5ek saneamendu-soluzio aurreratuak izatea lortzeko. Sozietate publikoak hurrengo hamarkadarako dituen hiru jarduera-ildo estrategikoetako bat da, dagoeneko zaharkituta dauden edo hogei urte baino gehiago funtzionatzen ari direlako bere ahalmenaren mugan dauden araztegien birmoldaketa integralarekin batera, Olazti/Olazagutía edo Corellako araztegiekin gertatzen den moduan. Arazketaren ondoriozko materia organikoaren kudeaketara bideratuko hirugarren ildo bat ere bada, hondakin-uren tratamenduari buruz onartu berri den Europar Batasunaren Zuzentarauarekin bat etorriz. Zuzentarau hori aurtengo urtarrilaren 1ean sartu zen indarrean, eta estatu kideetara egokitzen ari dira oraindik, baina zehaztu ditu jada datozen urteetarako helburu horiek.